Toetsenborden

Met het voor jou ideale toetsenbord kun je in een neutrale, comfortabele houding werken. Dat hangt af van de vorm van het toetsenbord en hoe je het neerzet. Het toetsenbord moet recht voor je staan, op dezelfde hoogte als je ellenbogen. Door de vorm van het toetsenbord moet je in de volgende houding werken:

  • ontspannen, met de schouders naar achteren
  • met de ellebogen in een hoek van 90°
  • met de onderarmen horizontaal en parallel aan de vloer
  • met de polsen in een rechte lijn met de onderarm – de buiging naar boven, beneden, links of rechts moet minimaal zijn.

 

Wat is er mis met het gewone toetsenbord?

Sommige omstandigheden verhogen het risico op het ontstaan van RSI-klachten. Ze worden vaak genoemd in wetenschappelijke publicaties, zoals bijvoorbeeld op deze (Engelstalige) website.

Dit zijn voorbeelden van factoren die het risico verhogen:

Pronatie

Door de vorm en de lay-out van het gewone toetsenbord moet je je handen in een vlakke positie houden, met de handpalmen naar beneden gedraaid. Die draaiing heet pronatie. Door de draaiing worden de spieren van de onderarm voortdurend en steeds in dezelfde stand belast.

Ulnair deviatie (naar opzij gebogen polsen)

Door de plaats waar de toetsen zitten op een gewoon toetsenbord, moet je je handen naar buiten draaien om ze te gebruiken. Daardoor ontstaan spanningen in de onderarmspieren.

Dorsaalflexie

Als je de toetsen van een gewoon toetsenbord wilt gebruiken, dan moet je je handen een beetje achterover buigen. Dat belast de spieren die de pols moeten optillen. Die houding verhoogt de druk in de carpale tunnel, waar alle bloedvaten en zenuwen van de pols naar de hand doorheen gaan. Zo kan CTS (carpaal tunnel syndroom) ontstaan, een vaak voorkomende vorm van (specifieke) RSI. De eerste toetsenborden hadden vaak ook nog uitklapbare pootjes aan de achterkant, waarmee je de achterkant van het toetsenbord omhoog kon zetten. Dan moest de pols nog meer achterover buigen - dat was nog slechter. In die tijd wisten we niet beter, RSI was nog niet bekend.

Qwerty-toetsenbord

In Nederland (en veel andere landen) gebruiken we een toetsenbord met qwerty-indeling. In het woord qwerty zitten de eerste zes letters van de bovenste rij toetsen met letters (links boven, onder de cijfertoetsen).

Waarom niet gewoon, van a tot z? De allereerste mechanische typemachines werkten met letters op hamertjes die - met een inktlint er tussen - letters op het papier drukten. Bij een indeling van a tot z liggen sommige veelgebruikte letters vlak naast elkaar. Als je te snel typt, dan vliegen de hamertjes tegen elkaar aan en blijven dan vastzitten. Bij de qwerty-indeling is die kans niet zo groot. Iedereen was gewend aan de qwerty-indeling van de typemachine en daarom werd die indeling voor toetsenborden van computers overgenomen.

Qwerty heeft een nadeel. Het verdeelt de toetsen niet optimaal over de handen. Ringvinger en pink zijn minder sterk en kunnen overbelast raken.

 

Alternatieven voor het traditionele toetsenbord

De alternatieve toetsenborden in dit overzicht proberen een oplossing te bieden voor één of meerdere van deze factoren. De toetsenborden worden onderverdeeld in een aantal groepen. Zie de toelichting bij onderstaande groepen voor een omschrijving van de verschillende modellen. Bij de uitleg van de verschillende toetsenborden worden de hierboven genoemde termen pronatie, ulnair-deviatie en dorsaal flexie herhaaldelijk gebruikt. Op deze webpagina vind je een overzicht van allerlei soorten toetsenborden.

We zijn bezig om de gegevens van alle toetsenborden in dit overzicht te controleren. Dat gaat stapsgewijs, want het is teveel om in korte tijd te doen. De toetsenborden die gecontroleerd zijn hebben een vetgedrukte naam. In dit overzicht zijn voor het laatst wijzigingen aangebracht op 8 juli 2017.

 

Compacte toetsenborden

Contour Balance

Contour Balance

De Contour Balance is een speciaal toetsenbord voor rollermuizen. Met USB-dongle (draadloos) en voor Windows, Mac, Unix en Linux.

Prijs toetsenbord € 99, toetsenbord en rollermuis samen € 368.

Klik hier voor meer informatie.

   

Ergo Compact

Ergo-compact-toetsenbord-1

De Ergo Compact is een dun, compact minitoetsenbord zonder numeriek deel. Samen met de muis werk je binnen schouderbreedte. Lichte toetsaanslag en strakke vormgeving. Gemakkelijk mee te nemen en daardoor geschikt voor mobiele en flexibele werkplekken. Met USB-aansluiting.

Prijs vanaf € 48.

Klik hier voor meer informatie.

 

   
Ergoline Compact
Ergoline Compact

De Ergoline Compact heeft geen numeriek deel, maar dat is wel apart te koop. Voldoet aan ergonomische wet- en regelgeving. Met USB-aansluiting, in verschillende kleuren en voor Windows (Mac compatible).

Prijs vanaf € 45, numeriek deel € 39.

Klik hier voor meer informatie.

   
ErgoTight Pro
ErgoTight Pro

De ErgoTight Pro is het platste toetsenbord dat er is. Geschikt voor desktop en laptop en gemakkelijk mee te nemen. De voorkant kan verhoogd worden, zodat daar in het midden een rollermouse voor past. Numeriek deel apart te koop en dat kun je links of rechts van het toetsenbord plaatsen. Met USB-aansluiting en voor Windows 2000/Me/XP/Vista/7-8.

Prijs toetsenbord € 79, numeriek deel € 49 en toetsenbord en numeriek deel ineen € 119.

Klik hier voor meer informatie.

   
Evoluent
 Evoluent links numeriek

Dit Evoluent toetsenbord heeft het numerieke deel aan de linkerkant, zodat je de muis dichter bij de rechterkant van je lichaam kunt gebruiken en dat zorgt voor een betere werkhouding. De repeterende toetsen en de pijltoetsen zitten links en rechts, zodat je die afwisselend kunt gebruiken.

Prijs vanaf € 119.

Klik hier voor meer informatie.

 

   
Penclic
Penclic set compact

De Penclic is een zeer plat, compact toetsenbord, inclusief numeriek gedeelte of los erbij. In Zwart of wit, USB-aansluiting, 2 extra USB-poorten, voor Windows en Mac vanaf OS 10.1.

Prijs toetsenbord met numeriek deel circa € 100, los toetsenbord vanaf € 60 en los numeriek deel vanaf € 39.

Klik hier voor meer informatie.

   
Penclic KB3
Penclic KB3

De Penclic KB3 is een lichtgewicht toetsenbord zonder numeriek deel. Het numerieke deel is apart verkrijgbaar. Je kunt er 2 apparaten aan koppelen (bluetooth) voor een draadloos bereik van 10 m. Met USB-aansluiting, geschikt voor Windows, Mac, Android en iOS. Inclusief opberghoes.

Prijs circa € 91.

Klik hier voor meer informatie.

   
S-board 840 design US
 S-board-840-design-us-1

Dit compacte S-board 840 design US heeft geen numeriek deel, maar dat is wel apart verkrijgbaar. De afstand tot de muis is kleiner - binnen je lichaamsbreedte - en dat is beter voor je lichaam. Het is een klein, volwaardig toetsenbord en je kunt het gemakkelijk meenemen. Met USB-kabel voor desktop en laptop, en twee USB-poorten. Voor Windows, Mac en Linux.

Prijs vanaf € 69. Numeriek deel € 55.

Klik hier voor meer informatie.

   
UltraBoard 940 Compact Keyboard
 Ultraboard-940-keyboard

Het UltraBoard 940 toetsenbord heeft geen numeriek deel. Je kunt het aan 5 verschillende apparaten koppelen, bijvoorbeeld pc, tablet en smartphone. Met een sneltoets kies je voor een ander apparaat. Met USB-kabel, maar ook draadloos te gebruiken (bluetooth), voor Windows en Mac.

Prijs circa € 91.

Klik hier voor meer informatie.

   


Fixed split toetsenborden

Fixed split toetsenborden hebben een vaste, niet verstelbare deling van de toetsenbordhelften in het horizontale vlak. Over het algemeen zijn ze goedkoper dan andere typen ‘split’ toetsenborden. Het ergonomische effect van deze toetsenborden is dan ook minimaal. Door de knik tussen de twee toetsenbordhelften wordt de draaiing van de hand in de richting van de pink (de zgn. ‘ulnair-deviatie’) enigszins verminderd of weggenomen. De pronatie (zie hierboven) van de hand is vrijwel gelijk aan een standaard toetsenbord.

Maxim Ergo Delta QWERTY
Maxim Ergo Delta QWERTY

Het Maxim Ergo Delta QWERTY toetsenbord is horizontaal traploos instelbaar tot een hoek van 30° en ook verticaal instelbaar met een licht hellingsvlak. Met USB-kabel, voor Windows.

Prijs circa € 108.

Klik hier voor meer informatie.

 
Microsoft Natural Ergonomic Keyboard 4000
 Natural Ergonomic Keyboard 4000

Het Natural Ergonomic Keyboard 4000 heeft een aantal knoppen voor veel gebruikte taken, zoals internet of e-mail. Met een knop voor in zoomen, USB-aansluiting, voor Windows en Mac.

Prijs circa € 60.

Klik hier voor meer informatie. 

   
 Sculpt Ergonomische Toetsenbord QWERTY
 Sculpt Ergonomische Toetsenbord QWERTY

Het Sculpt Ergonomische Toetsenbord QWERTY is een halfrond, toetsenbord in twee delen die wel aan elkaar zitten, maar met in het midden een ruimte ertussen. Met handpalmsteun en los, draadloos numeriek toetsenbord.

Prijs circa € 114.

Klik hier voor meer informatie. 

   

 

Adjustable split toetsenborden

Bij deze gesplitste toetsenborden kan langs de horizonale en/of verticale as de hoogte en/of hoek worden ingesteld. Om dit mogelijk te maken worden diverse mechanismen gebruikt die het gemak van aanpassen, de stabiliteit van het toetsenbord en de positionering van de toetsenbordhelften beïnvloeden. Hoewel instelbaarheid een groot pluspunt lijkt, omdat je het toetsenbord naar eigen inzicht in een voor jou zo comfortabele positie kunt zetten, zijn hier vraagtekens bij te zetten. In de praktijk blijkt dat over het algemeen deze toetsenborden verkeerd worden ingesteld. Je moet dus goed weten wat de beste houding voor je is, en het toetsenbord ook zo instellen en ingesteld laten.

 

FreeStyle 2 VIP3
FreeStyle 2 VIP3

De FreeStyle 2 VIP3 is een lichtgewicht, extra dun toetsenbord van Kinesis, zonder numeriek deel. Het numerieke deel kun je apart kopen. Inklapbaar, past in iedere laptoptas. Het toetsenbord kan worden gesplitst en aangepast aan de persoonlijke breedte van de gebruiker. Hellingshoek instelbaar in drie standen.  Met handpalmsteunen, USB-aansluiting en voor Windows 7, 8 en 10, Mac/Linux.

Prijs vanaf € 169, numeriek deel vanaf € 79.

Klik hier voor meer informatie.

   
Goldtouch Travel Go2 Ergonomisch Toetsenbord
 The Goldtouch Go2 Mobile Keyboard

De Goldtouch Travel Go2 is een lichtgewicht inklapbaar toetsenbord voor de mobiele werkplek. Zonder numeriek gedeelte. Gewicht 500 gram, normale toetsgrootte, lichte aanslag. Dichtgeklapt en beschermd mee te nemen in de laptoptas. Instelbaar: hellingsvlak (licht) en traploze hoek tot 30°. Met USB-aansluiting en geschikt voor Mac OS X v10.5, Mac OS X v10.6, Mac OS X v10.7, Mac OS X v10.8, Mac OS X v10.9,, Windows 7, Windows 8, Windows Vista en Windows XP.

Prijs circa € 157.

Klik door voor meer informatie over de verkoop en over het toetsenbord (Engels).

 

Vertical split toetsenborden

Vertical split toetsenborden lijken de toetsenborden van de toekomst. Ze delen het traditionele toetsenbord op in twee delen en plaatsen deze verticaal. Om het toetsenbord te bedienen worden de handen in de zogenaamde 'handjes-schudden' positie geplaatst. Wetenschappelijk onderzoek heeft aangetoond dat deze positie de meest neutrale is voor de mens. De statische spierspanning wordt geminimaliseerd, doorbloeding van pols en hand wordt niet belemmerd en er wordt geen druk uitgeoefend op de carpale tunnel. In deze positie is geen sprake meer van pronatie, ulnair-deviatie en dorsaal-flexie.

YogiType

altOmschrijving: Een verticaal toetsenbord, dat bediend wordt in een natuurlijke neutrale lichaamshouding.

Wetenschappelijk onderzoek toont aan dat gebruik van verticale toetsenborden leidt tot ontspanning van de RSI- gevoelige spieren.  De bediening van dit verticale toetsenbord is aan de achterkant, maar de toetsfuncties zijn zichtbaar aan de binnenzijde, waardoor de leercurve kort is. De YogiType is voorzien van flexibele polssteunen en een geïntegreerde muis en is opvouwbaar.  Het kan ingezet worden bij het oplossen en voorkomen van RSI-klachten. Dit toetsenbord kan wellicht door uw verzekeraar worden vergoed.

Geschikt voor: PC, Mac
Prijsindicatie: € 299,50

Meer informatie: http://www.yogitype.com

SafeType verticaal toetsenbord

keyboard blackOmschrijving: dit toetsenbord plaatst de gebruiker in een functioneel neutrale houding. Daardoor is de spierspanning tijdens het typen fors lager dan bij de traditionele toetsenborden. Het is een smal toetsenbord waardoor je de muis dicht bij het lichaam kunt leggen. Je moet wel redelijk 'blind' kunnen typen of bereid zijn dat te leren. Om zicht te hebben op de wat minder gebruikte functie- en numerieke toetsen, zijn twee wegklapbare spiegeltjes gemonteerd. Wetenschappelijke onderbouwing van het toetsenbord is te vinden op de website van de (Nederlandse) fabrikant. De SafeType wordt geleverd met een 30 dagen niet-goed-geld-terug garantie; dus je kunt het zonder financieel risico proberen. 

Geschikt voor: PC
Prijsindicatie: € 277

Meer informatie: http://www.safetype.nl

Contoured toetsenborden

Bij deze toetsenborden zijn de toetsen in een soort van boog geplaatst, waardoor de afstand tussen de vingers en de toetsen wordt geminimaliseerd. Bepaalde toetsen zijn verplaatst, zodat ze met de duim bediend kunnen worden. Deze toetsenborden vragen over het algemeen een langere gewenningstijd, omdat ze sterk afwijken van wat we gewend zijn. Extra training kan hierbij helpen.

Kinesis Advantage2
Kinesis Advantage2

De Kinesis Advantage2 heeft symmetrisch gegroepeerde toetsen. Je kunt de toetsen afzonderlijk verwisselen en programmeren met veel voorkomende toetscombinaties. Ontworpen voor wie langdurig met 10 vingers typt. USB-aansluiting, inclusief numerieke toetsen en handpalmkussens. US-indeling, of qwerty/Dvorak. Kan uitgebreid worden met pedalen of numeriek deel. Voor Windows, Mac, Linux en Android.

Prijs vanaf € 339.

Klik hier voor meer informatie.

 

   

Chording toetsenborden

Chording toetsenborden zijn een stuk kleiner en hebben minder toetsen. In de meeste gevallen is er één toets per vinger en duim. Het werkt als volgt: in plaats van dat je sequentieel toetsen aanslaat om een woord te typen, sla je met chording een aantal toetsen simultaan aan om een karakter te typen. Vergelijk het met het aanslaan van een akkoord ('chord') op een piano. Met 5 toetsen bijvoorbeeld kunnen al 31 combinaties worden gemaakt. Deze combinaties kunnen letters, cijfers, woorden of commando's representeren. Omdat de vingers steeds op dezelfde toetsen blijven rusten wordt de afstand die de vingers afleggen geminimaliseerd. Belangrijkste nadeel van 'Chording' toetsenborden is dat je de bediening eerst moet leren en dat de typesnelheid over het algemeen lager ligt dan bij de andere modellen.

Twiddler3

twiddler3Omschrijving: de Twiddler3 is zowel een toetsenbord als een muis. De Twiddler3 wordt in één hand gehouden. Je typt door het intypen van ‘chords’ met je vingers op de 12 vingertoetsen. Met de (6) duimknoppen kunnen Shift, Control etc. ingetoetst worden. Als de Twiddler3 in ‘mouse mode’ staat, kun je de cursor bewegen door de Twiddler3 te kantelen en klikken gaat via de vingertoetsen. Kan zowel via een USB aansluiting als draadloos via Bluetooth aangesloten worden.

Geschikt voor: PC, Mac
Prijsindicatie: € 220
Meer informatie: http://www.handykey.com

 

 

Bat Personal Keyboard

batbaseOmschrijving: het Bat toetsenbord is bedoeld voor éénhandig gebruik. Door toetscombinaties (‘chords’) kunnen letters en cijfers, commando’s en macro’s ingetikt worden. Het toetsenbord is leverbaar in links- en rechtshandige versies.

Geschikt voor: PC, Mac
Prijsindicatie:  € 220
Meer informatie: http://www.infogrip.com

 

Dvorak layout toetsenborden

August Dvorak, professor statistiek aan de Universiteit van Washington, stelde in 1936 een alternatieve indeling van het toetsenbord voor. Een indeling die efficiënter is, omdat de veel gebruikte toetsen direct onder de uitgangsposities van de vingers geplaatst zijn, en die de sterkste vingers het meeste werk laat doen. De inmiddels als 'Dvorak layout' bekend staande indeling is geaccepteerd door het Amerikaanse Nationale Standaardisatie Instituut (ANSI) en wordt op een aantal toetsenborden toegepast. Ook kan de Dvorak layout in de meeste operating systems als toetsenbord instelling gekozen worden (een gratis online Dvorak typecursus is te vinden op www.dvorak.nl).

TypeMatrix
TypeMatrix 

De TypeMatrix is een symmetrisch ingedeeld compact, dun toetsenbord, waarvan sommige veelgebruikte toetsen wat groter zijn. Enter en Backspace zitten in het midden – die gebruik je met je duim in plaats van met je pink. Er zit minder afstand tussen de toetsen. Zonder numeriek deel, maar met unieke Shuffletoets waarmee je kunt schakelen tussen de twee laatst geopende applicaties. Met USB-aansluiting; voor Windows.

Prijs vanaf € 107.

Klik hier voor meer informatie.

   

 

Speciale of aanvullende toetsenborden

XKeys programmeerbaar toetsenbord
XKeys programmeerbaar toetsenbord

XKeys is een hoogwaardig toetsenbord dat je zelf kunt programmeren. Het wordt voornamelijk gebruikt door programmeurs, muzikanten, Dj’s, televisiemakers en andere professionals. Je kunt macro´s programmeren om repeterende handelingen te vermijden. De meeste toetsenborden hebben achtergrondverlichting. USB-HD-aansluiting. Inclusief software voor Windows en Mac OS X. Ook geschikt voor Linux. Engelstalige handleiding.

Verschillende uitvoeringen:
XKeys 60 met 60 programmeerbare toetsen, € 259.
XKeys 80 met 80 programmeerbare toetsen, € 289.
XKeys 24 met 24 programmeerbare toetsen
XKeys 20 met 20 programmeerbare toetsen
XKeys 58 met 58 programmeerbare toetsen

Klik hier voor meer informatie.

   
Maltron
 Maltron linkshandig

Maltron heeft verschillende soorten aangepaste toetsenborden. Niet alleen voor één hand (links of rechts) of voor beide handen (afbeelding eenhandig toetsenbord links), maar ook voor mond- en hoofdbesturing. Met USB-aansluiting en alleen voor pc.

Gezien bij Centralpoint, prijs eenhandig toetsenbord circa € 967, tweehandig circa € 1.150.

Klik hier voor meer (Engelstalige) informatie.

   

 

Numerieke toetsenborden

Goldtouch numeriek toetsenbord
Goldtouch zwart numeriek 

Het Goldtouch numerieke toetsenbord kan bij het Goldtouch (adjustable split) toetsenbord worden gebruikt, maar het kan ook op andere systemen worden aangesloten. In wit of zwart, met extra USB-hub links en rechts.

Prijs circa € 72.

Klik hier voor meer informatie.

   
Numpad Zwart EW
Numpad Zwart EW

De Numpad Zwart EW is een los numeriek toetsenbord, dat je aan de linker- of rechterkant van je minitoetsenbord kunt plaatsen. Met USB-kabel, voor Windows.

Prijs circa € 25.

Klik hier voor meer informatie.

 

Virtuele toetsenborden

Dit is software die het gebruik van een fysiek toetsenbord gedeeltelijk of geheel overbodig maakt. Door bijvoorbeeld een toetsenbord layout op het scherm te projecteren en dat met de muis of via voetpedalen of headtrackers te bedienen, kan het toetsenbord overbodig gemaakt worden.

KeyVit

altOmschrijving: compleet toetsenbord op het scherm van de computer. Onder andere te gebruiken in combinatie met eye- en headtrackers, of door aanwijzen en klikken.

 

Geschikt voor: Windows platform
Meer informatie: http://www.rdgkompagne.nl/producten/Tekstinvoer/KeyVit

SofType for Touchscreens

altOmschrijving: dit on screen toetsenbord is bedoeld voor speciale touchscreen applicaties en is dus geen vervanger van het fysieke toetsenbord.

 

Geschikt voor: Windows platform
Prijsindicatie: € 300
Meer informatie: http://orin.com/touchscreen/softype_touch/
 

Steun RSI-vereniging

Nog geen lid?